turkmensahra.org
  Türkmençe

Friday, 03 July 2009

-
جمعه ۱۲ تير ۱۳۸۸

  تورکمنچه

 
راديو ترکمنصحرا
Türkmensahra Radiýosy
 
مصاحبه با آقاي جوما بورش :
قيام آذربايجان، قيام ايران است

يک گزارش راديوئي
تاثير جنبش اعتراضي آذربايجان بر خواسته هاي ملي ترکمن ها

مصاحبه با آقاي بهزاد کريمي
مسئول هيات سياسي – اجرائي سازمان فدائيان خلق ايران (اکثريت)
حمايت و پشتيباني از "خيزش" آذربايجان

مصاحبه راديوئي با موسي جرجاني سردبير هفته نامه "اقتصاد گلستان":
موج سرما و کمبود گاز در شمال ايران
Turkmen Gaznyň Irana akdyrlmagnyň kesilmegi

گزارش راديوئي
وضعيت "پنبه" در ترکمنصحرا
Turkmensähra Ak Altynyň Mekani

مشکل بيکاري در ترکمنصحرا
Türkmensährada işsyzlik artýar
 
آيا سفر بردي محمداف به تهران سياسي است يا اقتصادي؟
Iran-Turkmen Gatnaşyklary
 

رسانه هاي ديگر:
سايت دانشجويان و دانش آموختگان ترکمن ايران
بر اثر برخورد دو قايق موتوري در درياي خزر يک نفر کشته و يک نفر به شدت مصدوم شد

Iran's Repressed Turkmen Minority
Iran's Repressed Turkmen Minority - Download (MP3)

انتخابات:

ويژه انتخابات در ترکمنصحرا

ترکمن ها  و انتخابات
رياست جمهوري

انتخابات مجلس دوره هشتم
نويسنده مقاله: آرکاداغ
نگاهي به گرايشهاي سياسي کانديداهاي ترکمن (قسمت چهارم)

نگاهي به گرايشهاي سياسي کانديداهاي ترکمن (قسمت سوم)

نگاهي به گرايشهاي سياسي کانديداهاي ترکمن
 (قسمت دوم: عبدا... رستگار، قره جه طيار، طاهر سارلي، نقدي گلچشمه، بايراملگدي برمک، عاشر قاضي، عايشه اونق)

نويسنده مقاله: آرکاداغ
نگاهي به گرايشهاي سياسي کانديداهاي ترکمن (قسمت اول: مارامايي- شادمهر)

آتيلا عمادي: مروري بر دو مصاحبه

ترکمن ها و انتخابات

سايت هفته نامه صحرا
نزديک شدن انتخابات و آغاز جنگ وبلاگها و هکر هاي ترکمن

مصاحبه سايت دانشجويان و دانش آموختگان ترکمن ايران
با دکتر محمدقلي حاجي ايري نماينده مردم
شهرستان ترکمن، بندرگز و کردکوي

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
وبسیات دویچه وله
موسوی: مسئولیت تاریخی ماست که به اعتراض خود ادامه دهیم
مطالباتی که جمعیت مورد اشاره میرحسین موسوی دنبال آن خواهد بود، چنین تشریح شده است:
- توقف برخوردهای امنیتی، فوق امنیتی و نظامی با مسائل انتخاباتی و بازگشت کشور به فضای طبیعی سیاسی
- اصلاح قانون انتخابات به نحوی که امکان تکرار تقلبات گسترده را از بین ببرد و بی‌طرفی نهادهای مجری و ناظر را تضمین کند.

آیت الله مهدی کروبی:
اين دولت را مشروع نمي دانم 
در هر شرایطی و با هر امکانی به مبارزه ادامه خواهم داد 
آماده همكاري با افراد و گروههاي تحول خواه هستم
مهدي كروبي با نگارش نامه اي به نتيجه انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري اعتراض كرد و با صراحت تاكيد كرد كه دولت برآمده از آن را دارای مشروعیت و مقبولیت نمی داند و در هیچ برنامه ای از جمله تنفیذ و تحلیف آن شرکت نخواهد کرد . كروبي همچنين اعلام كرد كه براي تغيير وارد عرصه انتخابات شده بود و از مردم عذرخواهي كرد بابت انكه نيروهاي غيبي و ظاهري مانع از تغيير در قوه مجريه شدند . او همچنين با اعتراض به بازداشت هاي گسترده خواستار آزادي تمام زندانيان شده و از مسئولان خواست كه از تمامي انها اعاده حيثيت شود . كروبي اعلام كرد كه در هر شرایطی و با هر امکانی به مبارزه ادامه خواهد داد و تاكيد كرد كه برای هرگونه همکاری با افراد و گروه های سیاسی تحول خواه در این مقطع حساس که به نظر می رسد «جمهوریت» در کنار «اسلامیت» و «ایرانیت» در خطر است امادگي دارد .

سایت ایل- گون
سایت تورکمن ایلیم  
سایت خبری و فرهنگی ترکمنصحرا
سایت تورکمن صحرا مدیا
به خشونت، سانسور و بازداشتهای غیر قانونی بلادرنگ پایان دهید!
سایت ها و وبلاگ های جدیدی که به ما پیوستند
سیل خروشان و حق طلبانه مردم در کوچه خیابان ها ی تهران و شهرستانهای ایران با مقاومت رژیم و نیروهای امنیتی و "لباس شخصی" های آن روبرو شده است. دولت با بازداشت روزنامه نگاران، فعالان مدنی و سیاسی، با ممنوعیت روزنامه ها، فیلتر کردن سایت ها، سرکوب خشن و خونین، نه تنها نتواست مردم را مرعوب سازد بلکه احساسات و شعور اجتماعی مردم را نیز جریحه دار کرده است.

Ayatlyk Radiosnyň täze internet sahypasy açyldy
www.azathabar.com

میزگردی پیرامون نقش اقوام در اعتراضات
اعتراض‌ها در ایران و جایگاه اقوام در آن
در مناطقی که اقلیت‌های قومی ایران زندگی می‌کنند در دوره‌های مختلف انتخابات ریاست جمهوری نامزدهای اصلاح طلب اکثریت آرا را بدست آورده‌اند. این‌بار چگونه بوده است و آیا قومیت‌ها هم علیه نتایج انتخابات اعتراض می‌کنند؟ دویچه وله پیرامون جایگاه اقوام در اعتراضات کنونی با آقای یوسف عزیزی بنی طرف، نویسنده عرب ایرانی و عضو کانون نویسندگان ایران، دکتر عبدالستار دوشوکی، فعال سیاسی بلوچ و همچنین آقای علاءالدین، یکی از فعالین جنبش ملی آذربایجان در لندن صحبت کرد و نظر آنها را پیرامون نقش اقوام در اعتراضات ایران پرسید.

کنفرانس "مسئله‌ ملیتها و دمکراسی در ایران"
رۆز شنبه‌ 20 ژوئن 2009 کنفرانسی تحت عنوان ""مسئله‌ ملیتها و دمکراسی در ایران" از طرف "بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی" و "جامعه‌ بین المللی دفاع از خلقهای تحت تهدید" در هتل انترسیتی در شهر فرانکفورت آلمان برگزار شد.

بیانیه یک سازمان سیاسی در ترکمنصحرا
TÜRKMENSAHRA AZATLYK GURAMASY
سازمان آزادیبخش ترکمن صحرا – تورکمن صحرا آزادلیق قوراماسی
خلق ترکمن همراه و یاور آزدایخواهان ایران است
جنبش اعتراض آمیز مردم ایران و اصرار حاکمیت بر برسمیت شمردن آراء تقلبی ابعاد جدیدی به خود گرفته است. آنگونه که پیداست هیچ یک از طرفین قصد عقب نشینی از موضع خود را ندارد، زیرا هر دو طرف بر این عقیده اند که یک گام عقب نشینی، عقب نشینیهای دیگر را نیز در پی خواهد داشت. رژیم که قصد داشت با آراء تقلبی به حکومت احمدی نژاد استمرار بخشد هرگز تصور این گونه مقاومت را از سوی مردم ایران نکرده بود و هرگز نیاندیشیده بود که میرحسین موسوی و کروبی و خاتمی این بار این گونه بر موضع خود اصرار ورزند.

تقاضای هزاران ایرانی از دادگاه لاهه برای محاکمه رهبر دینی ایران
دادستان محترم دادگاه کیفری بین المللی لاهه
از آنجا که بر اساس قانون اساسی رژیم اسلامی حاکم بر ایران، علی خامنه ای رهبر این رژیم به عنوان "ولایت مطلقه فقیه" اختیارات نامحدود دارد و احکام او لازم الاجراست، هیچ نیرویی توان مقابله با خواست او را در این کشور ندارد. بر این پایه، علی خامنه ای به عنوان یک رهبر خودکامه، بی اعتنا به جان و مال و ناموس مردم ایران، دیوانه وار بر این کشور فرمان می راند و به یاری ایادی سرکوبگر خود روز به روز بر شمار شکنجه دیدگان و کشته شدگان این سرزمین می افزاید.

ندا، سمبل مقاومت در ایران
یک ویدئوی ۴۰ ثانیه‌ای از کشته‌شدن دختر جوانی در تهران که گفته می‌شود "ندا" نام دارد، تنها در عرض چند ساعت به طور وسیعی در وبسایت‌ها و شبکه‌های تلویزیونی پخش شده است. اینک "ندا" تبدیل به چهره‌ی "مقاومت" در ایران شده است.

پیام تسلیت
شاعر و ژورنالیست تورکمن ساپارمئرات عؤضبردیف درگذشت!
در روز جمعه 19 ژوئن شاعر معروف تورکمن ساپارمئرات عؤضبردیف پس از سالها مبارزه با بیماری درگذشت و پیکر وی در روز شنبه در واشنگتن بخاک سپرده شد. ما مرگ این شاعر مبارز را به خانواده وی از صمیم قلب تسلیت گفته، برای بازماندگان وی صبر و بردباری آرزو می کنیم.    سایت خبری و فرهنگی ترکمنصحرا

İl ogly, şahyr hem žurnalist
Saparmyrat Öwezberdi Aradan çykdy
(22.02.1939 Bäherden-19.06.2009 Waşington)
Şu hepdäniñ anna güni Waşingtondan ajy bir habar gowuşdy. Uzaga çeken keselden soñ, şahyrymyz, žurnalistimiz Saparmyrat Öwezberdiniñ dünýänden gaýdandygy hakynda ogly Bahtyýar telefon arkalay aýtdy.Bu gussaly habary eşidinimde, depänden sowuk suw guýulan ýaly boldy. Ol her gezek telefon edende, ýa-da hat ýazanda heniz-heniz ölüme boýun egmejegini aýdardy. Nädersiñ ajal şahyrymyza maý bermän, ony elimizden alyp gitdi.

اطلاعیه
همبستگی فعالین ترکمن با جنبش اعتراضی مردم ایران!
آشکار شدن تقلب بزرگ کارگزاران رژیم در انتخابات  22 خرداد، مردم سراسر وطن را به اعتراض برانگیخت. هموطنان ما در اقصی نقاط ایران و در ورای مرزهای کشورمان با شعار "رأی من کجاست" به تظاهرات و راهپیمایی های مسالمت آمیز پرداخته و اقدامات حق طلبانه خود را همچنان ادامه می دهند.

سایت تورکمن ایلیم: آمار واقعی آرا!


قیام مردم ایران در سرتاسر کشور ادامه دارد:
حضور میلیونی مردم ایران در تظاهرات
اعتراضات تا انتخابات مجدد
زیر بار زور نمی رویم
مرگ بر دیکتاتور، چه شاه و چه دکتر
حضور کروبی، موسوی و خاتمی در تظاهرات
تبریز، زاهدان، رشت، شیراز، اصفهان، بابل... سرتاسر ایران قیام کرده
راهپیمایی صدها هزار تن از معترضان به انتخابات و طرفداران میر حسین موسوی از ساعت چهار عصر در تهران آغاز شد و آقایان موسوی، خاتمی و کروبی در میان جمعیت دیده شده‌اند. گزارش شاهدان عینی حاضر از افزایش لحظه به لحظه جمعیت حاضر در راهپیمایی است. یک شاهد عینی، که در مسیر برگزاری این راهپیمایی در مقابل شهرداری منطقه ۹ در خیابان آزادی حضور داشت، در گفت‌وگو با رادیو فردا از افزایش لحظه به لحظه جمعیت شرکت کننده در این راهپیمایی خبر داد. وی گفت که در یک مسیر از خیابان آزادی ماشین‌ها در حال بوق زدن هستند و در مسیر مقابل جمعیت در حال افزایش هستند.

 در ایران کودتا شد
تهران، آتش زیرخاکستر
 درگیری های تازه در شهرهای مختلف ایران بر سر نتیجه انتخابات
جبهه مشارکت انتخابات را "کودتایی انتخاباتی" دانست
تظاهرات ایرانیان در برلین و کلن در اعتراض به نتیجه انتخابات

کروبی و موسوی: شورای نگهبان انتخابات را باطل کند

مهدی کروبی و میرحسین موسوی طی بیانیه هایی اعلام کرده اند که شورای نگهبان انتخابات را باطل کند و با برگزاری انتخابات مجدد، اعتماد عمومی را بازگرداند.
آقای کروبی ضمن اعتراض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرده که محمود احمدی نژاد را رئیس جمهور ایران نمی داند و آقای موسوی نیز از مردم خواسته "به صورت مسالمت آمیز و با رعایت اصل عدم برخورد" به مخالفت خود نسبت به نتایج انتخابات ادامه دهند.

بازداشت رهبران جبهه مشارکت ایران اسلامی
دستگیری گسترده فعالان سیاسی در تهران
درگیری ها در ساری  در اعتراض به تقلب در "انتخابات"
در حالی که تظاهرات در تهران و برخی دیگر شهرهای ایران علیه نتایج اعلام‌شده‌ی انتخابات همچنان ادامه دارد، از تهران خبر می‌رسد که شماری از رهبران جبهه مشارکت ایران و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بازداشت شده‌اند.
همزمان با تهران در استان های شمالی کشور نیز اعتراضات ادامه دارد.

دویچه وله
نقش اقلیت‌ها در انتخابات ایران
ساختار حکومتی جمهوری اسلامی بر مبنای اصول و ارزش‌های مذهب شیعه‌ی جعفری تعریف می‌شود که برای اقلیت‌های ملی و مذهبی حقی جداگانه قائل نیست. در سی سال گذشته اقوام غیرفارس و پیروان مذاهب غیرشیعی همواره انتقاد کرده‌اند که با آنها به مثابه شهروندان غیرخودی یا درجه دو رفتار شده است.

نبود ایران در سازمان شانگهای به خاطر سیاست احمدی‌نژاد؟
علیرغم تقاضای رسمی وزارت امور خارجه، ایران تا کنون فقط به عنوان ناظر به نشست های سازمان همکاری شانگهای دعوت شده. آیا اظهارات و مواضع تند دولت نهم منجر به از دست رفتن فرصت عضویت ایران در سازمان شانگهای شده است؟

یوسف عزیزی بنی طرف
مُهر برجسته قومیت ها بر انتخابات ریاست جمهوری ایران
هم اکنون جنبش قومیت ها، در قیاس با دیگر جنبش های اجتماعی نظیر زنان، کارگران و دانشجویان به عمده ترین، محوری ترین وحساس ترین جنبش اجتماعی ایران بدل شده است. اوج گیری این جنبش نشان می دهد که مساله ملی (قومی) در ایران نیاز به راه حل اساسی دارد که البته می تواند به تدریج صورت پذیرد، اما نادیده گرفتن و از آن بدتر سرکوب جنبش خلق های غیرفارس دیگر امکان ناپذیر است ...

Milli myrasymyza eýelik etmeli !
Maryly Barbad kim bolupdyr?
 Eger-de türkmen heýkeltaraşlary Maryly Barbadyñ heýkelini döretse, Marynyñ sazçylyk mekdebine, köçeleriñ birine dünýä belli bu sazandanyñ adyny dakmagyñ aladasy edilse, örän jüpüne düşerdi. Onuñ döredijiligi häzirki türkmen milli saz sungatynyñ formirlenmeginde, köpüsiniñ döremeginde, ösmeginde uly rol oýnandyr.

پایگاه اطلاع رسانی کتاب و نشریات ترکمنی
www.turkmenbook.com
از قهرمانی جهان تا دست فروشی !
ورزشکار محجوب و بی ادعای تیم ملی سپک تاکرای ایران که سه سال متوالی به همراه تیم ملی در مصاف با حریفان خارجی برای این مرز و بوم افتخار آفرینی کرده بود با اینکه طی یکی دوسال اخیر مورد کم لطفی قرار گرفته همچنان با عشق و علاقه به آموزش جوانان منطقه مشغول است.
به گزارش سایت turkmennasr.com و به نقل از هفته نامه صحرا " عبدالحی نوبری " از آن دسته ورزشکارانی است که ورزش با زندگی وی عجین است... ولی همچنان ناشناخته باقی ماند.

Bibi Päliwanowa-  Akedemik
Türkmenistanyñ taryhy hakynda oýlanmalar
Sowet imperýasynyñ baknalyga öwren respublikalaryna garaýşy.
(Nikita Hroşçowyñ Türkmenistana saparyndan ajy ýatlamalar)
 
Türkmenistanyñ halky Türkmenistanyñ garaşsyz döwlet hökmünde ykrar edileniniñ bir ýyllyk baýramyny uly dabara bilen belläp geçdi. Biziñ ýurdumyzyñ garaşsyz döwlete öwrülmeginiñ taryhy, ykdysady, syýasy, medeni we ruhy ähmiýeti ägirt uludyr. Muña doly suratda çuññur düşünmek üçin wagt gerek. Gazanylan döwlet garaşsyzlygynyñ gadyryna has hem çuññur düşüniler ýaly, oña öz sözümi aýtmak niýeti bilen, men şu makala bilen çykyş etmegi makul bildim.

Akmyrat Gürgenli Taryh ylymlaryñ kandidaty
19-njy asyr Türkmen halkynyñ taryndaky
galagowply günlerden bir mysal
1846 —1850-nji ýyllarda
Türkmenleriñ Horasanlý Salarýñ gozgalañyna gatnaşmagy
İñlis içalysynyñ meçöw bermegi bilen, Salar diýen Maşatlynyñ mekirine ynanyp, jany-teni bilen, Eýran şasyna garşy göreşen türkmen serdary, Garaoglan hanyñ durmuşyndan käbir sapaklar.
Muhammet şa gajaryñ hökümetiñ ahyrky ýyllarynda Horasanda oña garşy uly möberde gozgalañ turýar. Gozgalaña türkmenler-de gatnaşýar. Sebäbi şanyñ zulmyndan halas bolmak üçin Türkmenler şeýle gozgalañlara goşulmaga mejbur bolupdyrlar.

یاغتی ترکمن صحرا
کنفرانس بزرگداشت مختومقلی فراغی در سوئد و آلمان
بزرگداشت تولد شاعر فرزانه ترکمن مختومقلی فراغی در شهرهای گوتنبرگ و کلن برگزار گردید. برگزای این مراسم در شهر گوتنبرگ ( یوتوبوری) در این سال دارای اهمیت ویژه ای بوده است. شرکت و سخنرانی بعضی از علاقمندان از ملت های دیگرچون خانم هلنا نی هوس، مسئول شورای شهر یوتوبوری در امور فرهنگی، و عده ای دیگر از مهمانان خارجی، به برگزاری این کنفرانس ابعادی فراملیتی داده است.

وبسایت رادیو فردا
مصوبه شورای انقلاب فرهنگی در مورد زبان‌های قومی 
شورای عالی انقلاب فرهنگی، سه‌شنبه شب ماده واحده‌ای را به تصویب رساند که در آن، امکان تدریس دو واحد زبان و ادبیات ِ زبان‌ها و گویش‌های قومی به صورت انتخابی در مراکز آموزش عالی ایران پیش‌بینی شده است.

در این ماده واحده از برخی «زبان‌ها و گویش‌های بومی ایران زمین شامل آذری، کردی، بلوچی، و ترکمن» نام برده شده اما مسئولیت تشخیص زبان‌ها و گویش‌ها و تصویب برنامه درسی آنها به فرهنگستان زبان و ادب فارسی و کمیته فرهنگ و تمدن ایران و اسلام واگذار شده است.

سایت انجمن فرهنگی ترکمن های مقیم گوتنبرگ
گزارش تصویری کنفرانس مختومقلی فراغی گوتنبرگ سوئد

Edebiýat we Sungat» gazeti
«Çelekenli guşuñ ganatlaryny gyrdylar»
Tomus gijesi bulutsyz asmana seredeniñde ümmülmez tümlügiñ añyrsynda biri-birinden has ýagty şöhle saçjak bolýan ýyldyzlary ýer ýüzündäki adamlara meñzedýärin.

سایت دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن ایران
دادگاه هفته نامه اقتصاد گلستان برگزار شد
آخرين مرحله از دادگاه هفته نامه اقتصادگلستان با حضور اعضاي هيات منصفه مطبوعات استان گلستان و 4 نفر از قضات دادگاه راس ساعت 9 صبح امروز در محل دادگاه هاي تجديد نظر استان گلستان برگزار شد.

اطلاعیه  کنگره ملیت های ایران فدرال 
 در باره  انتخابات ریاست جمهوری ایران
کارزار تبلیغاتی کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری با نزدیکتر شدن تاریخ انتخابات داغتر شده است. یکی از وجوه بارز افتراق این دوره از انتخابات با  دوره های پیشین، مطرح گردیدن  مسئله ملی برای نخستین بار در مبارزات انتخاباتی، و حتی تبدیل شدن آن به موضوع اصلی این دوره از انتخابات است. بدیهی است که این امر اتفاقی نیست و یا از علاقه کاندیداها به ملیت های محروم از حقوق ملی خود  ناشی نمیشود.

ایلرکی تورکمنیستان جمهوریتی نینگ 86 یاشینا باغیشلانیپ
ایلکینجی گزک "گورگن جولگه سینده" دیین کتابینگ ترجیمه سیندن بؤلکلری حؤدورله یأریس.
بریوزکین ر. ب
روسچادان تورکمنچأ ترجیمه ادن آقمیرات گورگنلی
گورگن جلگه سینده - داشکنت ۱۹۳۱
ا
وقیجیلارا یتیریلیأن بریوزکین ینگ ایشی آنیق ماتریاللار بیلن دولودیر. بو باهاسینا یتیپ بولماجاق مناسیبتلیدیر.
1926-1924- نجی یئللارداقی تورکمن غوزغالانگی حاقیندا حاتتا ساویت مطبوغاتی نینگ، غازیت- ژورناللاریندا هم ماقالالارا دووش گلمک بولانوق. اونونگ سبأبی: ماتریاللارینگ غیتچیلیغیندادیر. پارس مطبوغاتی بیر طاراپدان ائناندئرماق نوقتای ناظاریندان، بئیله کی طاراپدان سنزورانینگ یاغدائی، حالقلارینگ کؤپ غوزغالانگی یوردی دورا- بارا آلجیرانگلیغا سالماغی حاساپلانیار.
 
عثمان آخوند در کنار فرزندانش (عکس از آلبوم خانواده عثمان آخوند) عکس روي جلد برگرقته
از کتاب سيري در تاريخ سياسي - اجتماعي ترکمن ها ، تاليف امين الله گلي

Akmyrat Gürgenli
Taryh ylymlaryñ kandidaty
Milli şahyrymyz MAGTYMGULY HAKYNDA:
Ömri, döredijiligi, bibliografiýasy
Gündogaryñ çeperçilik pikriniñ ösüş taryhynda, türkmeniñ beýik ogullarynyñ birisi Magtymguly Pyragy özboluşly şahyrana dünýäni açdy. Onuñ asyrlar aşyp gelen ajaýyp sözi, umumy adamzat bähbitli şahyrana pikirleriñ giden bir älemini ýada salýandygyndan başga-da, özünyñ ruhy taýdan çuññur milliligi bilen hem äşgär tapawutlandy. Magtymguly, külli türkmeniñ şahyry hökmünde at-owazasy dünýä dolan şahsyýet, şonuñ üçin onuñ ajaýyp setirlerine, gyzylyñ gyryndysy ýaly garamak duýgusy diñe bir Türkmen halkyna häsýetli duýgy bolman, eýsem, dünýäniñ dürli halklaryna mahsus duýga öwrüldi. Özi–hem şahyryñ altyn setirleri, şeýle duýgy bilen örän irki döwürlerden bäri ünsi özüne çekip geldi. Şoña görä onuñ dana setirlerini birleşdirýän aýry-aýry şygyr diwanlarynyñ bir ujy Hindistandan çyksa, bir ujy meşhur Britan muzeýinden çykdy.

خبرگزاری مهر
مختومقلي؛ فردوسي شعر تركمن
خبرگزاری مهر: زبان ترکمن با نام و یاد او در جهان شهره بوده و به دلیل تلاشش برای احیای زبان و ادب اصیل ترکمن، بر او عنوان "پدر شعر ترکمن" یا "فردوسی شعر ترکمن" نام نهاده شد.
به گزارش خبرنگار مهر در گرگان، اینک 276 سال از سالروز مردی می گذرد که بزرگی کارش را به کار"دانته" در زبان ایتالیایی و کار " فردوسی" در زبان فارسی قیاس می کنند و روز به روز بر شیفتگان شعر و تفکرش افزوده می شود.

By: Akmyrat Gürgenli
Who was Makhtumkuli?
Today (18th of May) Turkmenistan celebrate “Day of constitution, revival, unity and poet and philosopher of 18th century, Makhtumkuli Fragi.”
  Turkmen poet and philosopher, funder Turkmen state Makhtumkuli is very popular not only among turkmens in Turkmenistan, but all turkmen in world, count him the father of Turkmen literature and funder of current turkmen languge.

خبرگزاری مهر
حراج قالي تركمن در بازار مشكلات
خبرگزاری مهر: دستهایی که می گریند تا تار عشق را در پود زندگی گره زنند و لالایی "یکی وام بگیر، دو تا فرش بباف" سر می دهند امروز هنر آبایی و اجدادیشان را از سر ناچاری و برای گذران زندگی حراج کرده اند.
دستان پرمهر و چشمان 150 هزار بافنده ترکمن در آرزوی یاری دستانی است که رنج رفته بر خود و هنر آبادی اجدادیشان را مرحمی نهند و التیامی بر این زخم کهنه باشد. مشکلاتی به پیشینه شش هزار سال فرش ترکمن و 811 نقش مایه که اکنون تعداد کمی از آن رونق و رواج دارد، در گذر زمان بر دار فراموشی آویخته شده اند.

بییک شاهیر و عاقیلداریمیزی نینگ
اورسیت اولکه سیندأکی ۲- نجی یادیگأرلیگی
۱۵- نجی مایدا آستراخاندا تورکمن حالقی نینگ بییک شاهیری و عاقیلداری ماغتیمغولی پئراغی نینگ یادیگأرلیگی یؤریته دابارا بیلن اوتوردیلدی. آچیلیش دابارا آستراخان اوبلستی نینگ گوبرناتوری آلکساندر ژیلکین، تورکمنیستاندان بولسا مدنین منیسترینگ یولباشچیلیغینداقی دیلیگاتسیا شئیله- ده بو رگیوندا یاشایان تورکمن دیازپوراسی غاتناشدی.

سایت تورکمن نیوز
نیم نگاهی به سفر میرحسین موسوی به گلستان ترکمن‌صحرا
در رأی گیری شرکت می‌کنیم وظیفه ی ماست ولی سیاهی لشکر هر کاندیدا نخواهیم شد ضمن بررسی سوابق کاندیدا و عملکرد آنان نسبت به ترکمن‌ها و اهل سنت آگاه باشیم. به کاندیدایی اهمیت بدهیم که حداقل مطالبات اولیه ما را قبول داشته باشد و به هویت قومی و مذهبی ما احترام بگذارد. در گام اول فعالین انتخاباتی ترکمن‌صحرا در مسئولیت‌های موقتی ستادهاا مشارکت جدی داشته باشند. البته ستاد کاندیدایی که خواسته‌های ما را به رسمیت بشناسد.
 

روزنامه اعتماد ملی
پیام مهدی کروبی به همایش بزرگداشت مختومقلی فراغی شاعر بزرگ ترکمن
باتوجه به اینکه مختومقلی فراغی یک شخصیت بزرگ ملی ما ایرانیان است، بایستی زبان این شاعر و عارف نامی نیز به عنوان یکی از زبان های اقوام ایرانی مورد توجه قرار گیرد. خوشبختانه واضعان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، با درایت و دوراندیشی خود در اصل 15 قانون اساسی این موضوع را مدنظر قرار داده اند. جا دارد تمام اصول معطل مانده قانون اساسی به عنوان میثاق ملی ما ایرانیان اجرا گردد ، اینجانب نیز بارها بر این موضوع تاکید نموده ام.

دویچه وله
برگزاری هفته مختومقلی در ایران

درنخستین مراسم هفته مختومقلی، محمد خاتمی رئیس جمهور سابق ایران نیز شرکت کرده بود. وی مختومقلی را شاعری توصیف کرد که "متعلق به همه بشریت" است. در سال های اخیر، مقامات بلند پایه ایرانی در مراسم بزرگداشت مختومقلی کمتر شرکت می‌کنند. گفته می‌شود در سال گذشته  در مراسم "هفته مختومقلی" حدود ۱۰۰ هزار نفر شرکت کرده اند.

همزمان با برگزاری مراسم "هفته مختومقلی" امسال پای صحبت امین گلی، پژوهشگر ترکمن ایرانی و نویسده کتاب"سیری در تاریخ سیاسی اجتماعی ترکمن ها" نشستیم. وی بمناسبت هفته مختومقلی به سئوالات دویچه وله پاسخ می‌دهد. 


سایت تورکمن صحرا مدیا
ستار سوقي بيلن گپله شيک
«يدي گنجينگ بيري»
تورکمن قوشغی سینیگ پارلئق یلدیزی، «تورکمن دیلینگ سایراق دیلی»، تورکمن نگ آغیز بیرلیک آوازنی یانغلادن و اونوینگ مللی دویغی سنی اوییاندیران بییک شاهیر ماغتئم قلی پئراغی حاقدا، تورکمن صحرا مدیا صحیفه سی، ستار سوقی «ساوچی»، تورکمن صحرانگ آد قازانان شاهیری بیلن آشاق ـ داکی گپله شیکی گچردی.

گزارش انجمن فرهنگی ترکمن ـ کلن از مراسم یادبود مختومقلی فراغی:
گزارش مراسم بزرگداشت مختومقلی در شهر کلن
انجمن فرهنگی ترکمن در شهر کلن ـ آلمان مراسم بزرگداشت 267 مین سالگرد تولد مختومقلی فراغی، شاعر و شخصیت ملی ترکمن را در 9 ماه مه 2009 برگزار نمود.
در ابتدای برنامه آقای رجب الیاسیان، مسئول انجمن، ضمن خوشامدگویی به مهمانان در خصوص اهمیت برگزاری این مراسم بزرگداشت مختومقلی سخنانی ایراد نمود.آقای بگ مراد گری، محقق در تاریخ و ادبیات ترکمن، سخنران اصلی برنامه بود. وی با بررسی تاریخ ترکمنها به شرایط تاریخی، سیاسی و فرهنگی ترکمنها در عصر مختومقلی پرداخت. آقای گری با خواندن اشعاری از مختومقلی به بررسی دیدگاه های مختلف این شاعرپرداخته  و در اهمیت مختومقلی در حیات ملت ترکمن و در نقش اشعار وی در غنای زبان ترکمن سخنرانی کرد.

بی بی سی
مطالبات قومی و انتخابات؛ پدیده اکبر اعلمی
بین داوطلبان نامزدی ریاست جمهوری ایران، شخصیتی متفاوت به چشم می خورد که با شعارها و شیوه ای متفاوت وارد رقابتهای انتخاباتی شده است، هر چند بعید به نظر می رسد هنگامی که شهروندان ایرانی پای صندوق رأی بروند نام او را در فهرست رسمی نامزدهای انتخاباتی بیابند.

A. Vozrozhdenov
MAKHTUMKULI - POET AND THINKER
The world is an "executioner" who, "having spilled blood, goes away"; the world is "a prostitute for sale" who, "having once embraced you, goes away"; the world is "evil deeds", "base", "false", "cunning", "mad" - this is how the world and his attitude towards it are described by the founder and leading figure of Turkmen classical poetry, Makhtumkuli."Who knows this old world? Oh God, how old is it? Mixed in it are the pure and polluted, witches and good spirits". A frightful, bloody fate holds sway over it. "From red blood your teeth turned red", the poet angrily addresses fate.

تاریخ ارزشمند مختومقلی و دستنوشته هایش
مترجم: دکتر رحمت قاضیانی
ترجمه مختصر سخنرانی  دکتر یوسف آزمون در دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس و
کنفرانس «لیک اروهد» درباره ی میراث فرهنگی آسیای مرکزی
    
مدت زیادی نیست مختومقلی، که اشعار او در بین مردمان آسیای مرکزی به عنوان اشعار مقدس و آسمانی شناخته می شود، در ترکمنستان و اتحاد جماهیر شوروی سابق مورد توجه قرار گرفته است و آنرا مدیون چاپ مجموعه های آثارش به زبانهای ترکی، فرانسوی، فارسی و انگلیسی می باشد.

دکتر یوسف آزمون:
ماغتیمغـولی نینگ قولیازمالاری نینگ دنگشدیرمه سی
Dr. Ý.Azmun:
Magtymgulynyñ golýazmalarynyñ deñeşdirmesi