نگاهي
به گرايشهاي سياسي کانديداهاي ترکمن (قسمت چهارم)کانديداهاي
بندرترکمن: محمد قلي ايري، حميد گوکلاني، عبدالحکيم فيروزي، صفرمحمد
آرخي.
نويسنده
مقاله: آرکاداغ
يکشنبه
19 اسفند 1386
بندرترکمن در انتخابات هميشه فضاي روشنفکرانه اي داشته است. مردان پور شور اين شهر
حتي با حرکتهاي اعتراضي خود در برابر کشتار صيادان بي گناه نيز توجه جهانيان را به
خود جلب کرده اند. البته اين بدين معني نيست که مردم کاملا با شناخت گرايشها و ايده
هاي سياسي کانديداها، نماينده خود را انتخاب کنند. در بندرترکمن نيز چون همه شهرهاي
ايران جريانهاي هوچي گرا و عوامفريب براي جذب آراء وجود دارند. اما اين شهر در مقايسه
با شهرهاي ديگر ترکمن صحرا يک سر و گردن بالاست. حتي در گنبد کاووس که بزرگترين شهر
ترکمن صحرا و مرکز آن شناخته مي شود، بينش سياسي- انتخاباتي مردم نسبت به بندرترکمن
در حد نازلتري قرار دارد. بزرگترين دليل آن نيز شدت طايفه گرايي در گنبد و در مقابل
عدم اهميت اين موضوع براي مردم بندرترکمن و گميشان است.
در بندرترکمن نيز طبيعي است که اقوام نزديک کانديداها به آنها راي بدهند اما اين
راي در سرنوشت انتخابات تاثير محسوسي ندارد.
رقابت اصولگرايان و اصلاح طلبان مثل دو حزب اصلي آمريکا با قوت و صراحت خود در بندرترکمن
جريان دارد و مردم براي شناخت وابستگان اين جريانهاي سياسي دچار زحمت زيادي نمي شوند.
در مجلس ششم شهيد دکتر عظيم گل به عنوان يک اصلاح طلب مورد حمايت جبهه مشارکت به
مجلس راه يافت. پس از شهادت وي و همسفرانش، در انتخابات مياندوره اي مجلس ششم اين
ولي پور بود که با حمايت ياران شهيد گل در کرسي مجلس نشست. در هر دو انتخابات فوق
دکتر محمد قلي ايري از سوي جناح راست رقيب آنها بود.
در انتخابات مجلس هفتم نازمحمد ولي پور به خاطر برخي حرکتهاي محافظه کارانه و زيگزاگي
خود در مجلس بخشي از هواداران خود را از دست داد. در نتيجه دکتر ايري به مجلس راه
يافت.
ولي پور که خود را براي اين دوره حاضر کرده بود اين بار از سوي شوراي نگهبان رد صلاحيت
شد. مهندس يوسف بسنجيده نماينده بندرترکمن در دوره مجلس سوم نيز اين بار براي رقابت
خود را آماده کرده بود اما اين کانديداي چپ وابسته به طيف کروبي(اعتماد ملي) نيز
نتوانست از فيلتر شوراي نگهبان بگذرد. بدين ترتيب چهره هاي شاخص جريان چپ و اصلاح
طلب از سوي فيلترداران حذف شدند و ميدان ماند براي رقابت افرادي چون دکتر محمد قلي
ايري، سيد مراد اونق، عبدالباقي اشرفي کلته و حميد گوکلاني از جناح راست و اصولگرا،
صفر محمد آرخي و عبدالحکيم فيروزياز طيف چپ و مستقل.
در اين مبحث سعي در تشريح گرايش سياسي چند تن از اين کانديداهاي بندرترکمن
خواهيم داشت. دکتر محمد قلي ايري:
وي از چهره هاي شاخص اصولگرايان در منطقه است که اکنون نمايندگي مجلس بندرترکمن را
به عهده دارد. در مورد ايري همين قدر مي توانيم بگوييم که وي در تمام رايها و تصميم
گيريهايش در مجلس با اصولگرايان هماهنگ بوده و وابستگي شديدي به متکي وزير امور خارجه
جمهوري اسلامي که اصالتا بندرگزي است دارد.
محمدقلي ايري در سخنراني اي که در دوره قبل داشت و به صورت ويدئويي ضبط شده به مردم
بندرترکمن قول داده بود که براي حفظ اتحاد ترکمنها در اين دوره کانديدا نخواهد شد.
حتي تاکيد کرده و گفته بود: اگر روي حرفم نايستادم به رويم تف بيندازيد. وي علي رغم
قولش اکنون کانديدا مي باشد و به فعاليت انتخاباتي مي پردازد. حميد گوکلاني:
وي ليسانس الهيات و فرهنگي است. در دوره قبل با حدود 6 هزار راي از ولي پور و ايري
شکست خورد و در دور دوم از محمدقلي ايري حمايت کرد. او و ولي پور که اهل گميشان هستند
از ديرباز رقابت و حتي جدلهاي گروهي و محله اي در گميشان با هم دارند و يکي از دلايل
حمايت وي از ايري و تبليغ عليه ولي پور نيز همين قضيه بود. در آن دوره ايري به خاطر
کسب دو هزار رايي که مردم گميشان با تبليغ گوکلاني و يارانش در گميشان به وي داده
بودند، به مجلس راه يافت. گوکلاني اين بار انتظار داشت که ايري سر قول خود بايستد
و کانديدا نشود و از وي حمايت کند. اما ايري همچنان بر صحنه ماند و اکنون گوکلاني
براي دسترسي به کرسي مجلس بايد از مانع وي نيز بگذرد.
گوکلاني در حدود سال 1374 رياست اداره آموزش و پرورش گميشان را به عهده گرفت اما
پس از يک سال و اندي عذر وي را خواستند.
در انتخابات خبرگان گذشته وي مسئوليت دفتر آيت ا... طاهري پدر معنوي راستيها و اصولگرايان
در گلستان را به عهده گرفت.
گوکلاني جوان پر انرژي و فعالي است. رگ ملي ترکمني خوبي هم دارد. در عين حال سخنران
خوبي نيز هست. اما سخنانش کيفيت و محتواي لازم را ندارد و نمي تواند روشنفکران بندرترکمن
را به خود جذب کند. با وجود اين اگر يک نفر در دوره فعلي از سوي راستيها راي خوبي
در بندرترکمن بياورد اين حميد گوکلاني خواهد بود. ديگر دست راستيها چون سيد مراد
اونق و عبدالباقي اشرفي کلته از اقبال عمومي کمتري نسبت به گوکلاني برخوردارند.عبدالحکيم فيروزي:
وي از دير باز، از چهره هاي شاخص جناح چپ در بندرترکمن بوده است. فيروزي حتي در دوره
دوم و سوم مجلس نيز با حمايت از کانديداي جناح چپ در بندرترکمن به نام حجت الاسلام
داودي تقيد خود را به اين جريان ثابت کرده بود. در دوره اصلاحات نيز از چهره هاي
خوب اصلاح طلب در بندرترکمن و حومه شناخته مي شد و حتي يک بار رئيس اداره آموزش و
پرورش گميشان شد. ناگفته نماند که اداره آموزش و پرورش گميشان محل خوبي براي اقناع
هواداران فعال و شايسته ترکمن هر دو جناح راست و چپ براي اهداي پست رياست است. چون
گميشان ( کوميش دپه) شهري کاملا ترکمن و در عين حال کوچک است و قوم و مذهب حاکم فارس
و شيعه با بخشيدن رياست اداره آموزش پرورش آن شهر احساس نمي کند که چيزي را از دست
داده است اما اين اتفاق هرگز در بندرترکمن و گنبدکاووس به دست اين جناحها نيافتاده
است.
عبدالحکيم فيروزي شخصيت سالم و مورد اعتمادي دارد و برخلاف حميد گوکلاني که با رفتار
تند خود برخيها را در اداره رنجانده بود، وي با رفتار و کردار متين خود نام خوبي
از خود بر جاي گذاشت.
حکيم فيروزي پس از يک بار رد صلاحيت از سوي شوراي نگهبان در حال حاضر تاييد شده است.
حکيم در اين دوره مي توانست کانديداي شاخص و قوي جريان چپ در بندرترکمن باشد اما
ضعف عمده او درعدم تشکيل گروههاي سياسي جوان و فعال در پيرامون خود است.
حکيم آن شور و حال انقلابي لازم را که براي جوانان ايجاد جاذبه مي کند، در
خود سراغ ندارد و در پي تقويت طيف خود در طي سالهاي گذشته نيز نبوده است و بديهي
است که به اين صورت در روزهاي انتخابات دچار مشکل مي شود.
حکيم در عين حال استاد تکواندو است و قهرماني است که اولين بار در باشگاه بندرترکمن
رشته تکواندو را افتتاح و شاگردان بسياري را در اين رشته تربيت کرد. اگر حکيم همان
تلاش خود براي تربيت شاگردان تکواندوکار را در زمينه سياسي نيز انجام مي داد امروز،
با شخصيت مورد اعتمادي که دارد بي شک نماينده بندرترکمن بود. صفرمحمد آرخي:
تنها کانديدايي که در ترکمن صحرا با صراحت و شهامت به عنوان يک اصلاح طلب وارد ميدان
شده صفرمحمد آرخي است. او در يکي از رشته هاي علوم انساني مرتبط با آموزش و
تربيت کارشناسي ارشد دارد و معاون هنرستان فني گنبد کاووس است.
صفرمحمد در انتخاباتهاي مختلف اعم از مجلس و خبرگان و رياست جمهوري از افراد فعال
استان گلستان بوده است و هميشه در طيف چپ و اصلاح طلبان جاي گرفته و براي بيان گرايش
سياسي خود نيز هيچ تعارف و واهمه اي ندارد. وي در عين حال شخصيت افتاده و مهربان
و مردمداري هم دارد. دقيقا تيپ خونگرمي است که ترکمنها به عنوان نماينده خود مي پسندند.
اما از نظر سياسيون دور شدن آرخي در طي دو سال گذشته از بندرترکمن يک حرکت اشتباه
بود. وي
که سابقا در گرگان فعاليت مي کرد و ارتباط نزديکي با بندرترکمن داشت، حدود دو سال
پيش محل کار خود را از گرگان به گنبد تغيير داد. در حالي که از همان زمان قصد
کانديداتوري از بندرترکمن را در سر مي پروراند. دور شدن او از بندرترکمن فعاليتهاي
سياسي و انتخاباتي وي را در بندرترکمن کند کرد.
در حالي که همه کانديداها از دو سال قبل براي يارگيري انتخاباتي تلاش مي کردند او
با وضعيت شغلي جديد، هر چند هفته يک بار مي توانست به بندرترکمن بيايد. براي همين
تا همين اواخر با وجود شايستگي وي احتمال رقابتش با کانديداهاي قدر بسيار ضعيف محسوب
مي شد. ولي ناگهان با رد صلاحيت ولي پور و يوسف بسنجيده يعني دو چهره شاخص جريان
چپ نگاهها به سوي او جلب شد. در واقع شخصيت سياسي صفر محمد از هر دوي آن کانديداها
قويتر و والاتر بود اما وي در حد آنان نتوانسته بود براي خود پايگاه انتخاباتي ايجاد
کند. شايد هم همين امر موجب تاييد صلاحيت وي شده بود. يعني فيلترداران حضور او را
جدي نگرفته بودند.
ولي کساني که صفرمحمد را از نزديک مي شناسند مي دانند که او از آن سياستمداراني است
که با پنبه سر مي برند.
در حال حاضر حمايت جبهه مشارکت استان گلستان و اصلاح طلبان به سوي او جلب شده است
و با اعلام رسمي نام وي به عنوان کانديداي اصلاح طلبان بسياري از وزنه هاي اصلاح
طلب بندرترکمن به او روي آورده اند و وضعيت صفرمحمد از اين رو به آن رو شده و او
جزو رقابت کننده هاي اصلي و درجه اول انتخابات بندرترکمن محسوب مي شود.
بدين ترتيب مبحث بندرترکمن نيز به
پايان رسيد و باز اين سوال پيش مي آيد که بهترين گزينه براي انتخاب نماينده از بندرترکمن
چه کسي خواهد بود . نگارنده در پاسخ اين سوال تنها به عنوان پيشنهاد افراد زير را
مي تواند توصيه نمايد.
- اگر مي خواهيد يک نماينده فعال و پر انرژي اما وابسته به راستيها و اصولگرايان
داشته باشيد:حميد گوکلاني
-
اگر مي خواهيد يک نماينده اصلاح طلب با شهامت و مردمدار داشته باشيد:صفر محمد آرخي
و يک بار ديگر تاکيد مي کنم که وظيفه امثال ما فقط روشنگري و ارائه پيشنهاد است و
اين خود مردم هستند که بايد براي خود تصميم بگيرند. با اين سخنان مطلب خود را به
پايان مي رسانم و به احتمال قوي بيشتر از اين نمي توانم براي اين موضوع وقت بگذارم.
چون حقير با شغل اداري اي که دارم تنها پنج شنبه جمعه ها مي توانم براي نوشتن وقت
بگذارم، آن هم البته اگر اهل و عيال بگذارند. لذا در پايان مطلب عبارت « ادامه دارد»
را بکار نمي برم اما اگر موضوع تازه اي به ذهنم رسيد در خدمت شما خوانندگان خوبم
خواهم بود. مثل اين موضوع جديد که ناگهان در گنبد کاووس همه را شوکه کرد: « شادمهر
چند روز پس از تاييد، مجددا رد صلاحيت شد.» تحليلي
در باره رد صلاحيت شادمهر پس از تاييد وي:
از مدتها پيش براي مردم گنبد اين سوال مطرح بود که آيا امانقليچ شادمهر با توجه به
سخنرانيهاي تندي که در دوره قبل داشته است در اين دوره تاييد صلاحيت خواهد شد يا
نه؟! مردم عامي که تحت تاثير سخنان احساساتي شادمهر قرار گرفته بودند، احتمال رد
صلاحيت وي را قريب به يقين مي دانستند. خود طرفداران شادمهر هم دوست داشتند چنين
ذهنيتي در بين مردم شکل بگيرد چرا که هر که در اين موقعيت از سوي حاکميت رد صلاحيت
شود، در ميان مردم محبوبيت بيشتري مي يابد.
حتي يکي دو روز قبل از اعلام اسامي تاييد شدگان ناگهان اس ام اس هايي
در گنبد مبني بر شايعه رد صلاحيت شادمهر پخش شد که اهل نظر احتمال مي دادند
که اين کار، کار اطرافيان شادمهر براي ايجاد محبوبيت و بازار گرمي براي وي باشد.
به زودي تاييد صلاحيتها اعلام شد و همه ديدند که شادمهر جزو تاييد شدگان بود و در
عوض کساني چون احمد مرادپور و يوسف چپرلي و دايان ايگدري و... که گرايشهاي
اصلاح طلبانه داشتند، رد صلاحيت شدند.
شادمهر مدتي فعاليت داشت و در اين مدت عوام حيرت زده شده بودند که چطور شد به جاي
شادمهر بقيه رد صلاحيت شدند. تا اين که شوراي نگهبان به احساسات مردم پاسخ گفت و
چند روز قبل، يعني بعد از نگارش اولين مقاله بنده در مورد انتخابات گنبد، شادمهر
را رد صلاحيت کرد و شوکي بر طرفداران اين کانديدا و مردم گنبد وارد ساخت. طرفداران
شادمهرنيز آنقدر ناراحت و پريشان شدند که ديگر دوست نداشتند به کسي اس ام اس بفرستند.
در اين ميان صاحبنظران چند نوع نظر درباره دليل رد صلاحيت شادمهر داشتند.
به نظر برخي شادمهر قرباني يک کانديداي اصولگراي ديگر در ميان ترکمنها شده است تا
رای اصولگرایان جذب کاندیدای مطلوب و تحت کنترل کامل آنان، شود.
برخي نيز معتقد بودند شادمهر که تاييد صلاحيت شده بود خواسته با سخنان تند و آتشين
مخاطبان خود را تحت تاثيربيشتر قرار دهد، و در اين ميان برخي کلمات بسيار تند برزبانش
آمده که به مذاق فيلترداران بسيار تلخ آمده است و... به هر حال شادمهر که طرفداران
قابل شماري در گنبد پيدا کرده بود، از سوي شوراي نگهبان رد صلاحيت شد و بدين ترتيب
اين ارگان ضد مردمي ثابت کرد که حتي تحمل شنيدن صداي نيروهاي خوديشان را نيز ندارد.
وقتي کسي چون شادمهر که با حرکت در محور اصولگرايان در انتخاباتهاي مختلف چون
خبرگان رهبري و رياست جمهوري و... برادري خود را ثابت کرده تاييد نمي شود، واي به
حال آناني که تنها با شعارهاي اصلاح طلبانه وارد ميدان مي شوند.
نگارنده هر چند که ديدگاهي متفاوت با شادمهر دارد اما معتقد است که هيچ کانديدايي
نبايد به خاطر بيان نظرات خود رد صلاحيت شود، کانديداها بايد در فضايي امن و سالم
بدون تهديد وتحديد به فعاليت خود بپردازند و تصميم اصلي را بايد مردم بگيرند. اين
مردم هستند که با آراء خود کانديداها را رد يا تاييد خواهند کرد. لذا اين عمل شوراي
نگهبان را عملي بسيار قبيح و شرم آور مي دانم. مخصوصا در مواجهه با کانديدايي که
سخنرانيهاي بسياري در حمايت از کانديداهاي اصولگرايان داشته است و وفاداري خود را
به رهبر جمهوري اسلامي و آرمانهاي آن بارها ثابت کرده است.
در پايان بخشهايي از سخنراني شادمهر در تهران را به سال 1384
که با دون قرمز و کلاه پشمي ترکمني، خود را در خدمت فرمان رهبري اعلام نموده
و از سوي مردم ترکمن صحرا، از سردار قاليباف در انتخابات رياست جمهوري اعلام حمايتکرده است به نمايش مي گذاريم تا حقانيت سخنان ما به اثبات
برسد. براي ديدن
فيلم لطفا کليک فرماييد.
نگاهي به گرايشهاي سياسي کانديداهاي ترکمن
(قسمت اول: مارامايي- شادمهر)
نگاهي به گرايشهاي سياسي کانديداهاي ترکمن (قسمت دوم:
عبدا... رستگار، قره جه طيار، طاهر سارلي، نقدي گلچشمه، بايراملگدي برمک، عاشر قاضي،
عايشه اونق)
نگاهي به گرايشهاي سياسي کانديداهاي ترکمن (قسمت سوم)